کتاب «در پس آینه» خاطرات دوره جمهوریت سید آقا حسین فاضل سانچارکی و منتشرشده از سوی انتشارات عرفان، با حضور جمعی از علما، استادان، نخبگان فرهنگی و دانشجویان رونمایی شد.
این مراسم با اجرا و گردانندگی احمد مدقق و تلاوت آیاتی از قرآن کریم آغاز شد.
در نخستین بخش این نشست، محمد آصف جوادی به ارائه دیدگاههای علمی درباره کتاب «در پس آینه» و آثار خاطرهنگارانه پرداخت و درباره اهمیت اینگونه آثار در ثبت رویدادها و تجربههای تاریخی سخن گفت.
در ادامه، سیده کبری بلخی، شاعر مهاجر افغانستانی، اشعاری را برای حاضران خواند و این اشعار را به شهدای دانشآموز مکتب شمع هدایت در دشت برچی تقدیم کرد.
امانالله فصیحی، سخنران دیگر این نشست، درباره ابعاد علمی خاطره و کتابهای خاطرات سخن گفت و بحث خود را با این پرسش آغاز کرد که آیا خاطره میتواند بهعنوان یک منبع علمی مورد استفاده قرار گیرد یا خیر؟
وی با اشاره به معیارهای ارزیابی خاطرات، بر اهمیت اصالت زمان نگارش، نقش و ظرفیت خاطرهنگار، مستندسازی، توجه به واقعیتها، وسعت دید نویسنده و همچنین پرهیز از سیاستورزی، رعایت اخلاق و حفظ حریم دیگران تأکید کرد.
فصیحی درباره کتاب «در پس آینه» گفت که سانچارکی بهعنوان نویسندهای آگاه و صاحب تجربه، روایتهای ارزشمندی ارائه کرده است، اما در برخی موارد، استنادها بهدرستی انجام نشده و برخی مطالب نیز نیازمند مستندسازی بیشتر است. وی همچنین نکاتی را درباره ویرایش و ویراستاری کتاب مطرح کرد.
در بخش دیگری از برنامه، سید حسین فصیحی، شاعر مهاجر افغانستانی، با خوانش اشعاری درباره شمس تبریزی و مولانا، به اجرای برنامه پرداخت.
عبدالقیوم سجادی، از دیگر سخنرانان این نشست، با اشاره به انبوه رویدادها و تحولات سیاسی افغانستان در دوره جمهوریت گفت که گستردگی و پیچیدگی این رخدادها، بهطور طبیعی بر روایتهای خاطرهنگارانه تأثیر میگذارد.
وی کتاب «در پس آینه» را در مقایسه با بسیاری از خاطرات منتشرشده از سوی سیاستمداران افغانستان، اثری روان و ارزشمند توصیف کرد و گفت قهرمان اصلی این کتاب، خود سانچارکی نیست؛ بلکه مجموعهای از رخدادها، تجربهها و مسائل مربوط به افغانستان معاصر در مرکز روایت قرار دارد.
سجادی از مباحث مربوط به دولتسازی، حاکمیت قانون، برابری و عدالت اجتماعی بهعنوان برخی از نقاط قوت کتاب یاد کرد و در عین حال گفت که در بعضی روایتها، مسائل بهصورت کامل و آزادانه تحلیل نشده است.
وی با اشاره به حضور سانچارکی بهعنوان یک مشاهدهگر در بخشی از رخدادهای سیاسی افغانستان، این اثر را از جمله منابع قابل توجه برای شناخت آن دوره دانست.
در ادامه، ابراهیم شریعتی، ناشر کتاب، درباره روند انتشار «در پس آینه» توضیحاتی ارائه کرد و ضمن تمجید از طراحی جلد کتاب که توسط باسم رسام انجام شده است، درباره انتخاب عنوان کتاب، روند ویراستاری و دیگر جنبههای فنی و چاپی اثر سخن گفت.
شریعتی همچنین با اشاره به ماهیت آثار خاطرهنگارانه و سفرنامهها اظهار داشت که در این نوع آثار، خود روایت و تجربه نویسنده میتواند بهعنوان منبع اصلی مورد توجه قرار گیرد.
در بخش پایانی نشست، سید آقا حسین فاضل سانچارکی، نویسنده کتاب «در پس آینه»، درباره محتوای اثر و نقدها و پرسشهای مطرحشده از سوی سخنرانان توضیحاتی ارائه کرد.
وی گفت هدفش از نگارش این کتاب، ثبت رویدادهایی بوده است که خود شاهد آنها بوده و در این اثر به دنبال انجام پژوهش یا ارائه تحلیل مستقل از وقایع نبوده است.
سید عباس حسینی، خبرگزاری فرهنگ
